محمد رضا قمشه اى
113
مجموعة آثار آقا محمد رضا القمشه اى حكيم صهبا ( فارسى )
أكبر يزدى كه مردى استاد و حكيمى بزرگ بوده است و بسيارى از علماء و بزرگان از خدمتش استفاده كردهاند ، و يا از شهر قم مهاجرت كردهاند مثل آقا سيد ابو الحسن قزوينى كه اينك در قزوين صاحب رياست علميه مىباشند . خلاصه « شيشه بشكسته و مىريخته و ساقى نيست » . وقتى شاهزاده بديع الملك ميرزا ملقب به عماد الدولة حاكم يزد بوده از آن جناب خواهش كرده رسالهاى به فارسى مشتمل بر مسائل مهمهء حكمت الهى بنويسند . ايشان نيز اجابت كرده و به طور موجز خلاصهء مسائل را به پارسى روشن نگاشتهاند و قسمتى از نسخه شريفه را سيّد طه موسوى اصفهانى كه از طلاب مدرسه رضويه قم بوده به سال 1353 هجرى قمرى به خواهش من بنده ( ريحان ) از روى نسخه خطى كه نزد آقا ميرزا على ناسوتى حكمى يزدى شاگرد و خواهر زاده حكيم نامبرده نوشته و نام آن تأليف « رسالة عماديه » است ، و نيز خود بديع الملك ميرزا عماد الدولة از تلامذهء معظم له در مقدمه كتاب الدّرة الفاخرة تأليف ملّا عبد الرحمن جامى و كتاب المشاعر تأليف صدر المتألهين مىنويسد « اين دو كتاب را در خدمت استاد جناب مستطاب عمدة الحكماء و المتألهين و زبدة العلماء المتشرعين المحقق الكامل و العارف الواصل الوحيد الموحّد و الفريد المتفرّد و جامع الفروع و الأصول آقاى آقا ميرزا على أكبر يزدى المدرس - دامت إفاضاته - استفاده نمود و شرح بيانات معظم له جمع و به رشته تحرير درآورد و به نظر استاد رسانيد و حسب الامر آن را كتابى نمود موسوم به « عماد الحكمة » . » و همچنين محقق فاضل و دانشمند ، استاد محترم دانشگاه تهران آقاى دكتر على موسوى بهبهانى در مقدمه كتاب « الدرة الفاخرة » پس از نقل مآخذ معتبر در شرح حال حكيم الهى يزدى چنين متذكر مىشوند : « در آغاز مقدمه ياد آور شديم كه شرح و ترجمه كتاب « الدرّة الفاخرة » با اينكه به